16-09-2026
De Waag breidt de aandacht voor de invloed van de manosfeer binnen behandelingen uit. Binnen de zorglijn Jeugd en Jongvolwassenen wordt de bestaande aanpak verder ontwikkeld en ook binnen andere zorglijnen komt meer aandacht voor het herkennen en bespreken van online beïnvloeding wanneer deze samenhangt met risicogedrag of delictgedrag. Behandelaren krijgen extra handvatten om online beïnvloeding te herkennen en mee te nemen in de behandeling wanneer deze samenhangt met risicogedrag of delictgedrag.
Waarom doen we dat?
De manosfeer krijgt steeds meer invloed op hoe met name jongens en mannen denken over mannelijkheid, vrouwen, relaties, status, macht en succes. Het gaat om een breed scala aan online influencers, groepen en communities, waarbij de boodschappen sterk uiteenlopen. Zo ligt de nadruk soms op discipline, veel sporten en het krijgen van een gespierd lichaam, geld verdienen en persoonlijke ontwikkeling. Tegelijkertijd circuleren er ook vrouwonvriendelijke ideeën en opvattingen waarin dominantie, status en controle sterk worden gekoppeld aan mannelijkheid.
Voor de forensische zorg wordt dit vooral relevant wanneer zulke ideeën niet alleen invloed hebben op hoe een jongere of jongvolwassene denkt, maar ook bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van probleemgedrag.
Wat zien behandelaren?
Net als in het onderwijs zien we ook binnen de Waag dat veel jongeren met dit soort online content in aanraking komen. Naar schatting geldt dit voor ongeveer driekwart van de jongens die de Waag behandelt voor grensoverschrijdend gedrag. Bij ongeveer 40 procent lijkt de beïnvloeding zo sterk dat deze kan worden gezien als een risicofactor.
Juist bij onze doelgroep vraagt dit om alertheid. Larissa Hoogsteder, directeur behandelzaken de Waag en hoogleraar, vertelt dat thema’s als status, respect, controle en erkenning bij een deel van de jongeren een belangrijke rol spelen. Boodschappen waarin succes wordt gekoppeld aan macht, geld, uiterlijk, dure spullen en dominantie kunnen daar sterk op aansluiten. Zeker voor jongeren die zich onzeker, afgewezen of niet gezien voelen, kunnen zulke ideeën houvast en erkenning bieden.
Wanneer jongeren langdurig worden blootgesteld aan dezelfde boodschappen, kunnen deze invloed krijgen op hoe zij denken over zichzelf, anderen en sociale relaties. Binnen de forensische zorg wordt dit vooral relevant wanneer dergelijke ideeën bestaande risicofactoren versterken en samenhangen met probleemgedrag of delictgedrag.
Daarbij benadrukt Hoogsteder vooral de wisselwerking met bestaande risicofactoren:
“De invloed van de manosfeer wordt voor ons vooral relevant wanneer zulke ideeën aansluiten bij al bestaande risicofactoren en die versterken. Dan gaat het niet meer alleen om wat iemand online ziet of denkt, maar om de vraag wat dit betekent voor zijn keuzes, relaties en de kans op grensoverschrijdend gedrag.”
Wat verandert er in onze behandelingen?
Binnen de behandeling van jongeren en jongvolwassenen zijn we alerter op mogelijke beïnvloeding vanuit de manosfeer en andere online groepen. We vragen daarom vaker naar wat jongeren online bekijken, wie zij volgen, wat hen daarin aanspreekt en of dit invloed heeft op hoe zij denken over bijvoorbeeld mannelijkheid, vrouwen, relaties, status en respect. Samen wordt onderzocht welke betekenis deze ideeën voor de jongere of jongvolwassenen hebben en of ze samenhangen met zijn emoties, relaties, risicogedrag of delictgedrag. Wanneer beïnvloeding een rol speelt, wordt hier binnen de behandeling gericht op aangesloten. Afhankelijk van wat een jongere nodig heeft, kan worden gewerkt aan zijn toekomstperspectief en zelfbeeld, het weerbaarder worden tegen beïnvloeding en groepsdruk, het anders en meer flexibel denken, en het beter leren omgaan met emoties.
Een jongere vertelt: “Bij de Waag werd voor het eerst gevraagd naar mijn online gedrag en of ik iets had met content uit de manosfeer. Eerst had ik niet zoveel zin om daarover te praten. Maar doordat we er samen naar gingen kijken, ging ik er steeds meer over vertellen. Ook over hoe die filmpjes invloed hadden op hoe ik naar mezelf, anderen en het leven was gaan kijken.”
De aandacht voor de manosfeer sluit aan bij ontwikkelingen die binnen de Waag al in gang zijn gezet. Zo is eerder een module ontwikkeld waarin onder meer aandacht is voor de invloed van sociale media en voor het versterken van de weerbaarheid tegen online beïnvloeding en (groeps)druk. De komende periode wordt dit binnen de zorglijn Jeugd en Jongvolwassenen verder doorontwikkeld, zodat behandelaren nog meer concrete handvatten krijgen om beïnvloeding vanuit de manosfeer te herkennen en bespreekbaar te maken, en hier in de behandeling gericht op aan te sluiten wanneer deze samenhangt met risicogedrag of delictgedrag. Tegelijkertijd weten we dat beïnvloeding vanuit de manosfeer niet alleen bij jongeren en jongvolwassenen een rol kan spelen. Ook bij volwassen cliënten kan dit van betekenis zijn, bijvoorbeeld binnen de zorglijnen Agressie & Vermogen, Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag. Daarom zal ook binnen deze zorglijnen meer aandacht komen voor het herkennen en uitvragen van dergelijke beïnvloeding en voor de vraag welke rol deze speelt bij het ontstaan of in stand houden van probleemgedrag. Waar relevant kan dit vervolgens worden meegenomen in de behandeling.