Bij aanmelding voor partnergeweld nodigen wij in de voorbereidende behandelfase altijd ook de partner uit voor een individueel gesprek. Dit is een vaste stap in ons zorgprogramma, juist omdat de ervaringen en het perspectief van de partner essentieel zijn om de aard van het geweld goed te kunnen inschatten.

Beide partners vullen tijdens afzonderlijke gesprekken schriftelijk de VAF-P (Vragenlijst Aard en Frequentie Partnergeweld) in. Hiermee brengen we in kaart of er sprake is van wederkerig of eenzijdig geweld, en screenen we op controlerend gedrag, op andere vormen van psychisch geweld (zoals kleineren en dreigen met geweld) en op fysiek en seksueel geweld.  

Om de ernst van het controlerende gedrag beter te kunnen duiden, hanteren wij daarnaast een intern ontwikkeld spectrum dat kenmerken van pleger en slachtoffer plaatst op een continuüm van macht naar onmacht. Hoe meer machtsgedreven het gedrag, hoe hoger het risico en hoe lastiger de behandeling doorgaans verloopt.

Wat is onze werkwijze?

Wanneer er sterke aanwijzingen zijn voor dwingende controle, spreken wij uitdrukkelijk van een slachtoffer en een pleger, en passen we onze aanpak daarop aan:

• Voor het slachtoffer: wij hebben niet de expertise om de veiligheid van slachtoffers van dwingende controle te waarborgen. We bespreken daarom de mogelijkheden in de regio (zoals vrouwenopvang) en verwijzen actief door, met aandacht voor de vertrouwelijkheid van de gedeelde informatie.
• Voor eventuele kinderen: waar nodig schakelen we Veilig Thuis in, met oog voor de risico's die dit met zich mee kan brengen voor de veiligheid van het gezin.
• Voor de dwingend controlerende pleger: de behandeling richt zich in eerste instantie op het opbouwen van vertrouwen en het werken om de vaak aanwezige ontkenning heen, bijvoorbeeld via een oplossingsgerichte aanpak. Indien de pleger het controlerende gedrag onderkent identificeren we de onderliggende motieven voor het controleren en stemmen we onze behandeling daar vervolgens op af.

Het doen van systeemgesprekken met beide partners wordt bij dwingende controle sterk afgeraden omdat het slachtoffer meestal onvoldoende veiligheid ervaart, om vrijuit te kunnen spreken en er kans is op repercussies van de pleger als ze dat toch doet.

Wat betekent dit voor verwijzers?

Voor verwijzers is het belangrijk om bij partnergeweld niet alleen af te gaan op het verhaal van de aangemelde cliënt, maar waar mogelijk ook oog te hebben voor het perspectief van de partner. Bij aanmelding is het waardevol om eventuele signalen te benoemen (patroon, angst, isolement, ontkenning) in de verwijzing. Als de verwijzer al contact heeft met het slachtoffer, kan een verwijzing naar gespecialiseerde partners- voor de veiligheid van het slachtoffer en de kinderen- al vóór aanmelding bij de Waag in gang worden gezet.

Bij verwijzing vanuit reclassering of jeugdbescherming stemmen we af dat de verwijzer periodiek aansluit, zodat er voortgang gemonitord kan worden. Zeker bij ontkennende plegers is het van belang te blijven afstemmen in hoeverre de behandeling al bijdraagt aan het verminderen van het recidiverisico.

Wanneer is onze werkwijze passend?

De hierboven beschreven aanpak is bedoeld voor situaties waarin partnergeweld de aanmeldreden is. De pleger van het geweld is daarbij de aangemelde client.

Door beide partners te spreken en te screenen met behulp van de VAF-PR, brengen we signalen van dwingende controle, maar ook van situationeel geweld in kaart. Op basis van deze signalen geven wij vervolgens onze behandeling vorm. Bij situationeel geweld kan er in bepaalde gevallen partnerrelatietherapie geïndiceerd zijn, bij dwingende controle wordt in principe altijd een individueel behandeltraject gestart.

Meer informatie vind je bij onze zorglijn Huiselijk Geweld.